ApoB: waarom dit beter is dan LDL-cholesterol

Wanneer uw huisarts uw cholesterol meet, wordt doorgaans LDL-cholesterol gerapporteerd — ook wel "slecht cholesterol" genoemd. LDL-cholesterol is een maat voor de hoeveelheid cholesterol die zich in LDL-deeltjes bevindt. Maar het meet niet het aantal LDL-deeltjes. Dit onderscheid is cruciaal.

Stel: twee mensen hebben beiden een LDL-cholesterol van 2,5 mmol/L. De eerste heeft 1.000 grote LDL-deeltjes. De tweede heeft 2.000 kleine, dichte LDL-deeltjes. Beide hebben hetzelfde LDL, maar de tweede loopt een veel hoger cardiovasculair risico — want het aantal deeltjes dat de vaatwand kan binnendringen is het dubbele.

Het is precies dit mechanisme dat LDL-cholesterol als maatstaf onbetrouwbaar maakt bij mensen met het metabool syndroom, insulineresistentie of diabetes type 2. Bij hen zijn de LDL-deeltjes kleiner en dichter, waardoor het gemeten LDL-cholesterol hun werkelijke risico systematisch onderschat.

Elk atherogeen lipoproteïne-deeltje — LDL, VLDL, IDL en Lp(a) — draagt precies één molecuul Apolipoproteïne B (ApoB) op zijn oppervlak. Eén ApoB = één deeltje. Door ApoB te meten, telt u dus het totale aantal atherogene deeltjes in het bloed — ongeacht hun grootte of cholesterolinhoud.

Dit maakt ApoB een direct, nauwkeurig en robuust getal. Geen formules, geen aannames. Gewoon het aantal deeltjes dat uw vaatwand kan beschadigen.

ApoB is superieur aan LDL-cholesterol in de volgende situaties:

• Mensen met laag HDL en hoge triglyceriden (klassiek metabool syndroom)

• Mensen met overgewicht of abdominale obesitas

• Mensen met diabetes type 2 of insulineresistentie

• Mensen op statinetherapie (ApoB geeft beter inzicht in restrisico)

• Mensen met een "normaal" LDL maar toch een hartaanval gehad

Grote meta-analyses tonen aan dat ApoB de cardiovasculaire uitkomsten beter voorspelt dan LDL in vrijwel alle risicocategorieën. De Europese cardiologische richtlijnen (ESC 2021) bevelen ApoB inmiddels aan als primaire doelwaarde bij behandeling.

De streefwaarden voor ApoB worden ingesteld op basis van uw totale cardiovasculaire risicoprofiel:

• Laag risico: < 1,3 g/L

• Matig risico: < 1,0 g/L

• Hoog risico (o.a. diabetes, hypertensie, familiaire hypercholesterolemie): < 0,8 g/L

• Zeer hoog risico (bestaand hart- of vaatlijden): < 0,65 g/L

Premedi rapporteert uw ApoB in de context van uw totale lipidenprofiel, inclusief LDL-C, niet-HDL-C, HDL en triglyceriden — zodat u een volledig beeld krijgt.